Kompleks Soboń

Soboń jest kompleksem Riese, którego nie da się zwiedzić. Nie ma tu kasy, przewodnika ani przygotowanej trasy: obiekt nie został przystosowany do ruchu turystycznego i nie działa jako muzeum.

Piszemy o nim, bo domyka obraz projektu i bo bywa wymieniany w zestawieniach „kompleksów do zwiedzania”, co prowadzi ludzi pod zamknięte wyloty. Ale wejście do sztolni odbywałoby się na własne ryzyko, w nieoświetlonych i niezabezpieczonych wyrobiskach. Nie polecamy go i nie podajemy wskazówek, jak to zrobić.

Miejsce w projekcie

Soboń był jednym z siedmiu obiektów drążonych w latach 1943–1945: obok Osówki, Włodarza, Rzeczki, Gontowej, Sokolca i zamku Książ. Podobnie jak pozostałych, nigdy go nie ukończono, a dokumentacja przeznaczenia nie przetrwała.

Leży w gminie Głuszyca, która jako jedyna ma na swoim terenie dwa kompleksy: drugim jest udostępniona Osówka, kilka kilometrów dalej.

Co można zobaczyć

Część naziemną: ślady infrastruktury budowlanej, hałdy urobku i zarysy tego, jak wyglądało zaplecze tak wielkiej inwestycji. Teren leży nad Głuszycą Górną, w zalesionym stoku, i sam w sobie jest przyjemnym celem krótkiego spaceru.

Dla kogoś, kto zwiedził już Osówkę albo Włodarz, to ciekawy kontrapunkt: widać, jak taki obiekt wygląda bez świateł, poręczy i ekspozycji, czyli tak, jak wyglądały wszystkie przed udostępnieniem.

Dlaczego nie wchodzić

Wyrobiska Riese nie były wykańczane. Część korytarzy jest zawalona albo zalana, w innych brakuje obudowy. Kompleksy udostępnione turystom przeszły zabezpieczenie i mają stały nadzór: Soboń nie ma ani jednego, ani drugiego.

Do tego dochodzi temperatura poniżej dziesięciu stopni i wilgotność bliska stu procent, w warunkach bez oświetlenia i bez zasięgu.

Gdzie zamiast tego

W promieniu kilkunastu kilometrów są trzy kompleksy, które faktycznie można zwiedzić: Osówka z pięcioma wariantami trasy, Sztolnie Walimskie jako najłatwiejsze wejście i Włodarz z przeprawą łodzią. Porównanie zebraliśmy osobno.

Zanim pojedziesz