Żeby przeglądać stronę Góry-Sowie.pl musisz włączyć w swojej przeglądarce obsługę JavaScript!

Przepraszamy za utrudnienia!
Gory-Sowie.pl - Sztolnie i kopalnie
 
« powrót


Kompleks Włodarz - największe podziemia RIESE

Sztolnie | 15 styczeń 2017 | ilość wyświetleń: 1376

Hitlerowskie sztolnie wydrążone w zboczu góry Włodarz to największy kompleks podziemi w całym projekcie Riese.

Kompleks Włodarz
Informacje

rok powstania
1943
łączna długość
3200 m
łaczna powierzchnia
10700 2
informacje dla zwiedzających
zobacz na mapie:
zobacz panoramę:

Kompleks Włodarz położony jest między Walimiem a Jugowicami, na zboczach góry Włodarz (niem. Wolfsberg, tj. Wilcza Góra) osiągającej 811 m n.p.m. Z centrum Walimia prowadzi tu wąska i kręta, asfaltowa droga o długości około 3 km, jednak od strony Jugowic dojazd samochodem jest wygodniejszy. Ostatni 1 km drogi jest wspólny dla obu kierunków i prowadzi pod górę na wysokość 590 m.n.p.m. To tu znajdują się wejścia do podziemi. Warto wspomnieć, że ten ostatni fragment drogi został wybrukowany kamienną kostką jeszcze przez więźniów pracujących przy budowie kompleksu. Sztolnie Włodarza udostępniono dla zwiedzających jako ostatnie, dopiero w maju 2004 roku, a ich dużą atrakcją są częściowo zalane wodą korytarze, które zwiedza się korzystając z łodzi. Jest to największy podziemny kompleks ze wszystkich wchodzących w skład projektu Riese. Całkowita długość poznanych do dzisiaj korytarzy wynosi ponad 3 kilometry! Oficjalnie za datę rozpoczęcia robót przyjmuje się jesień 1943 roku, ale mieszkający przed wojną na tych terenach Niemcy, wspominali, że już w 1938 roku las na zboczach Włodarza był ogrodzony i pilnowany przez żołnierzy SS...
Plan kompleksu Włodarz

Gości witają betonowe wartownie i stalowa brama przez którą dostajemy się na obszerny plac. Ku uciesze turystów ustawiono tutaj tablice informacyjne oraz trochę militarnego sprzętu, m.in. wozy bojowe i działko przeciwlotnicze. Do niedawna można było przejechać się nawet czołgiem T-34 (niestety czołg spalał tak dużo paliwa, że cena tej atrakcji okazała się zbyt wysoka). Choć większość elementów obecnego wystroju placu pochodzi z czasów powojennych to wraz ze starą niemiecką muzyką płynącą z głośników pozwala od razu wczuć się w niepowtarzalny klimat tego miejsca. W stojącym na placu baraku kupujemy bilet. Znajduje się tu także sklepik z pamiątkami oraz książkami tematycznie związanymi z Riese i historią II wojny światowej. Podczas oczekiwania na przewodnika można posilić się grochówką przygotowaną w wojskowym kotle. W podziemiach panuje stała temperatura około 6 stopni - należy więc pamiętać o cieplejszym ubraniu.
Wejście nr 4
Wejście nr 4

Kompleks Włodarz jest bardzo rozległy - składa się z czterech długich, równoległych chodników wejściowych (każdy długości od 180 do 240 metrów) oraz systemu poprzecznych korytarzy i hal tworzących razem wzór kraty. Do wnętrza wchodzimy sztolnią nr 4. Sztolnie wlotowe mają szerokość około 3 m i wysokość 2,5 m. W każdej z nich w odległości kilkudziesięciu metrów od wejścia wydrążone są wnęki pod zaplanowane wartownie - niektóre w stanie surowym, inne już w całości obetonowane.
Wejście na górny pomocniczy poziom
Wejście na górny pomocniczy poziom

Poprzeczne hale łączące wejściowe chodniki nie są od nich dużo szersze za to sporo wyższe. Rozbudowywano je w taki sposób, że nad pierwszym chodnikiem drążono równolegle drugi . Urobek z poziomu wyższego zrzucano na niższy przez wykute w stropie małe studzienki, a stamtąd wywożono go już na zewnątrz wagonikami kolejki wąskotorowej. Na koniec zawalano dzielący oba poziomy strop. W różnych miejscach kompleksu Włodarz zobaczyć możemy wszystkie etapy tych prac, a od niedawna również zwiedzić jeden z takich pomocniczych górnych poziomów. Zwiedzając kluczymy labiryntem podziemnych uliczek, poznając stopniowo metody i zakres prowadzonych tu prac. W jednym z bocznych chodników znajduje się (podobnie jak w kompleksie Osówka) szyb łączący wyrobiska z powierzchnią. Ma on 4 m średnicy i ponad 40 m wysokości!
Zalane korytarze kompleksu Włodarz
Zalane korytarze kompleksu Włodarz

Wielką atrakcją Włodarza jest jego zalana wodą część. Woda zebrała się tu z powodu zatamowania jej grawitacyjnego odpływu przez naturalne obwały skalne. Jej głębokość sięga do 1,5 metra. Poruszając się specjalnymi łodziami docieramy do największej hali w tym kompleksie. Ma ona długość 60 m, szerokość i wysokość ponad 10 m. Robi monumentalne wrażenie. Całość odkrytych do dzisiaj korytarzy w kompleksie Włodarz ma długość ponad 3200 m, powierzchnię 10700 m2 I objętość 42000 m3.
Skamieniałe worki z cementem
Skamieniałe worki z cementem

Kompleks posiada również obiekty naziemne zlokalizowane w pobliżu sztolni. Warte zobaczenia są duże betonowe baraki znajdujące się przy drodze Jugowice-Walim przy zjeździe na drogę prowadzącą do podziemi. Zwane są one obecnie "miasteczkiem SS" - faktycznie są to jednak pozostałości po znajdującym się tutaj obozie dla robotników przymusowych. Wg różnych szacunków mieszczący się tutaj obóz pracy "AL Wolfsberg" liczył od 3 do 6 tysięcy więźniów i był jednym z największych w Górach Sowich.

Atrakcją okolicznych lasów są liczne pozostałe składy budowlane ze skamieniałymi workami cementu i przygotowanymi przez Niemców żelbetowymi elementami. Największe z nich znajdują się przy drodze dojazdowej. Przy jednym z nich znajduje się żelbetowa budowla - mieścił się w niej główny punkt produkcji betonu. Na zboczach góry Włodarz odnaleźć można również inne większe i mniejsze wybudowane podczas wojny obiekty: betonowe mostki, zbiorniki i rampy przeładunkowe. Na terenie całego kompleksu istniała ponadto dobrze rozbudowana sieć kolejek wąskotorowych, będących głównym środkiem transportu.

Kompleks Włodarz wciąż kryje wiele tajemnic. Znane są m.in. relacje więźniów, którzy przez kilka miesięcy pracowali przy dużej średnicy rurze stale tłoczącej pod ziemię beton - w znanych obecnie sztolniach betonu jest jednak bardzo niewiele.. Z relacji świadków wynika również, że kiedy na wiosnę 1945 roku Niemcy przeprowadzali ewakuację znajdujących się tu obozów, pozostawili w każdym z nich po około 100 więźniów, którzy do końca wojny pracowali przy maskowaniu wejść do podziemnych obiektów. Sadzone na zasypanych wejściach drzewa mogły szybko wtopić się w krajobraz. Działające na tym terenie grupy poszukiwawcze nieustannie prowadzą badania w celu odkrycia tajemnicy Włodarza...





Źródła:
foto 3,4,5: PolandMFA via Foter.com
film 1: TVSUDECKA PL/YouTube


« powrót

Dziękujemy :)
Twój komentarz został dodany.

POGODA
°C
°C

Prognoza 4-dniowa
Partnerzy: