Żeby przeglądać stronę Góry-Sowie.pl musisz włączyć w swojej przeglądarce obsługę JavaScript!

Przepraszamy za utrudnienia!
Gory-Sowie.pl - Miejscowości Gór Sowich
 
« powrót


Jedlina Zdrój

Miejscowości | 30 styczeń 2016 | ilość wyświetleń: 1060

Miasto Jedlina Zdrój jest malowniczo położone w niewielkiej kotlinie między Górami Sowimi i Górami Wałbrzyskimi.

Herb Jedliny Zdrój
Informacje

Liczba mieszkańców (2006)
5 116
Prawa miejskie
Rok 1768
zobacz na mapie:
zobacz panoramę:

Najstarsze wzmianki pozwalają datować powstanie pierwszej osady na terenie dzisiejszej Jedliny na XIII wiek. Należąca wówczas do księcia Bolka I wieś, zamieszkana była głównie przez drwali trudniących okolicznych jodłowych borów (stąd też wywodzi się nazwa miejscowości!). Już w XVI wieku na terenie Jedliny odkryto pierwsze źródła wody mineralnej. W XVI i XVII wieku podobnie jak w innych okolicznych miejscowościach, rozwijało się tutaj tkactwo. Jednak dopiero od 1721 roku, kiedy to okoliczne dobra nabył znany austriacki generał Hans Christoph von Seher-Thoss, Jedlina zaczęła się w szybkim tempie rozwijać. Dostrzegł on szansę na rozpropagowanie miejscowości jako uzdrowiska. Nakazał przeprowadzenie badań wody z Jedlińskich źródeł, w wyniku których odkryto ich lecznicze właściwości. Dzielnica uzdrowiskowa została nazwana na cześć żony generała "Źródłami Charlotty" (niem. Charlottenbrunn). Nazwę tę przyjęła cała Jedlina i nosiła ją do 1945 roku. W 1768 roku miejscowość otrzymała prawa miejskie. W tym czasie wybudowano pierwszy dom zdrojowy, krytą pijalnię wód, ogród botaniczny, muzeum minerałów oraz liczne ścieżki spacerowe. W XIX wieku powstał romantyczny park zdrojowy w którym latem odbywały się liczne koncerty i wydarzenia kulturalno-towarzyskie. Do uzdrowiska doprowadzono z Wałbrzycha piękną widokowo linię kolejową.
Jedlina Zdrój na starej pocztówce
Jedlina Zdrój na starej pocztówce

Jedlina miała sporą konkurencję w postaci istniejących już wcześniej sudeckich uzdrowisk i nie osiągnęła nigdy takich rozmiarów jak Szczawno, Lądek czy Kudowa Zdrój. Było to jednak popularne uzdrowisko, w którym przy wykorzystaniu tutejszych bogatych w minerały wód skutecznie leczono choroby układu oddechowego, trawiennego i moczowego. Na przełomie XIX i XX wieku w kurorcie mogło jednocześnie leczyć się około 500 kuracjuszy, a w sumie co roku Jedlinę odwiedzało kilka tysięcy gości. Jako ciekawostkę wspomnieć można, że woda w kranach w części domów ówczesnej Jedliny była naturalnie gazowana.

Od XIX wieku w okolicy Jedliny funkcjonowały kopalnie węgla kamiennego. Prace górnicze spowodowały początkowo powolny a w połowie XX wieku całkowity odpływ wydobywanych wód mineralnych. II wojna światowa i lata powojenne to czas postępującego upadku uzdrowiska. W pierwszych latach po wojnie odwiedzali je głównie żołnierze Armii Czerwonej. W 1962 roku Jedlina Zdrój stała się oddziałem uzdrowiska Szczawno Zdrój, z którego dowożono wodę dla kuracjuszy. Pewnym przełomem stało się wykonanie w 2006 roku nowego odwiertu na głębokość 449 metrów, z którego znowu popłynęły mineralne wody. Wody z tego źródła (Charlotty) można napić się w pawilonie na placu zdrojowym - wody z pozostałych źródeł (Dąbrówki i Mieszka) nadal dostarczane są ze Szczawna Zdroju.


Pijalnia wody na placu zdrojowym
Pijalnia wody na placu zdrojowym

Obecnie Jedlina posiada niewielki park zdrojowy. W ostatnich latach wytyczono Uzdrowiskowy Szlak Turystyczno-Rekreacyjny oprowadzający turystów po najładniejszych miejscach okolicy. Podczas spaceru podziwiać można widoki na Góry Sowie i Wałbrzyskie. Przejście całego szlaku zajmuje 2-3 godziny. W centrum miejscowości przy placu zdrojowym znajduje się dom zdrojowy z 1863 roku a w centrum placu stoi XIX-wieczny pawilon zdrojowy. Stoją tu również ciekawe budynki z XIX wieku, podobne spotkać można także na bocznych uliczkach uzdrowiska. Nieco powyżej centrum znajduje się dawny kościół ewangelicki. Okazała budowla z kwadratową wieżą zbudowana została w latach 1861-63 w stylu tzw. architektury berlińskiej. Obecnie służy parafii katolickiej. W zabudowie miasta oglądać można budynki dawnych sanatoriów, willi i pensjonatów, pochodzące głównie z przełomu XIX i XX wieku. Warto zobaczyć również kościół parafialny w kształcie rotundy z przyległą dzwonnicą z 1934 r.
Plac Zdrojowy
Plac Zdrojowy

W górnej części miasta rozległe leśne tereny stanowią doskonałe tereny spacerowe. Tam też działa park linowy "Czarodziejskie Liny", letni tor saneczkowy i 15 metrowa ścianka wspinaczkowa, a zimą niewielki stok narciarski "Karolinka" z wyciągiem. W nieco oddalonej od centrum Jedlince (dzielnica Jedliny Zdrój) zwiedzieć można okazały pałac z barokowym parkiem. W czasie II wojny pałac w Jedlince stanowił centrum dowodzenia Organizacji Todt, która zajmowała się budową podziemnych sztolni tajnego projektu Riese. Ciekawe wnętrzna pałacu wraz z historyczną ekspozycją można zwiedzać od początku kwietnia do końca września codziennie od 10:00 do 18:00 (strona pałacu: www.jedlinka.pl).





Autor: misza

Źródła:
foto 3: Petroniusz/Wikipedia
foto 4: Polek/Foter.com
foto 5: SchiDD/Wikipedia
foto 6: SchiDD/Wikipedia
film 1: Michał Kulpa Fotografia/YouTube


« powrót

Dziękujemy :)
Twój komentarz został dodany.

POGODA
°C
°C

Prognoza 4-dniowa
Partnerzy: