Żeby przeglądać stronę Góry-Sowie.pl musisz włączyć w swojej przeglądarce obsługę JavaScript!

Przepraszamy za utrudnienia!
Gory-Sowie.pl - Inne ciekawe miejsca i zabytki
 
« powrót


Pałac w Krzyżowej

Pałace | 5 styczeń 2018 | ilość wyświetleń: 553

Na przedgórzu sowiogórskim, 5 km na południowy-zachód od Świdnicy, w malowniczej wsi Krzyżowa, znajduje się wyjątkowej urody pałac. Miejsce ma ciekawą historię.

Pałac w Krzyżowej
Informacje

lata budowy
1712-1726
styl architektoniczny
neobarok
strona www
zobacz na mapie:
zobacz panoramę:

HISTORIA

Krzyżowa (niem. Kriesau) to stara wieś, której początki sięgają XIII wieku. Dzieliła ona losy księstwa świdnickiego (początkowo piastowska, od 1392 pod panowaniem Królestwa Czech, od 1526 roku Austrii, a od 1742 we władaniu Królestwa Prus). Już w XVI wieku istniał we wsi szlachecki dwór - zniszczony jednak w 1633 roku podczas wojny trzydziestoletniej.










Około 1720 roku z inicjatywy rodu von Zedlitz został w Krzyżowej wybudowany pałac - okazała neobarokowa rezydencja, malowniczo położona nad brzegiem rzeki Piławy. Projekt wykonał znany świdnicki architekt Felix Hammerschmidt. W 1867 roku majątek zakupił (za kwotę 240 000 talarów) niemiecki feldmarszałek Helmut Karl von Moltke. Po zleconych przez niego przebudowach (według projektu berlińskiego architekta Gödekinga) pałac uzyskał ostateczny, zachowany do dzisiaj kształt.
CIEKAWOSTKA: Feldmarszałek von Moltke już na emeryturze interesował się techniką i jako jedna z pierwszych osób testował wynaleziony przez Thomasa Eddisona fonograf. Jego odnalezione niedawno nagranie recytacji fragmentów dzieł Goethe'go to jedyne na świecie nagranie głosu osoby urodzonej w XVIII wieku. >>posłuchaj nagrania<<

Podczas II wojny światowej pałac w Krzyżowej stał się miejscem tajnych spotkań niemieckiej, antynazistowskiej organizacji. Założona przez właściciela majątku, hrabiego Helmuta Jamesa von Moltke, skupiała opozycjonistów z różnych grup społecznych. Znana była Gestapo jako Krąg z Krzyżowej. Jednym z najdonioślejszych osiągnięć grupy była organizacja nieudanego zamachu na Adolfa Hitlera w Wilczym Szańcu (20 lipca 1944 roku). Zamachu dokonał Claus von Stauffenberg, a z jego przebiegiem możemy zapoznać się m.in. oglądając film "Walkiria" (w roli głównej Tom Cruise).

W wyniku śledztwa związanego z zamachem spiskowców zdemaskowano a samego Helmuta Jamesa von Moltke skazano na śmierć przez powieszenie. Wyrok wykonano 23 stycznia 1945. Co ciekawe Freya - żona Helmuta, która również brała czynny udział w pracach grupy uniknęła śmierci i dożyła roku 2010.

W 1945 roku niemiecki Kreisau stał się polską Krzyżową, a pałac - wykorzystywany przez miejscowy PGR - zaczął stopniowo popadać w ruinę. Korzystne zmiany nadeszły wraz z transformacją ustrojową. W 1989 roku odbyło się tu spotkanie premiera Tadeusza Mazowieckiego i kanclerza Niemiec Helmuta Kohla, w czasie którego odprawiono tzw. Mszę pojednania. Wkrótce potem, fundacja współpracy niemiecko-polskiej przekazała prawie 30 mln marek na gruntowny remont pałacu. Obecnie dawny majątek Zedlitzów i von Moltke prezentuje się wspaniale.


ARCHITEKTURA

Pałac w Krzyżowej zbudowano na planie prostokąta. Budynek składa się z wysokiego parteru, dwóch pięter i użytkowego poddasza, nie ma zbyt wyszukanej formy i zewnętrznych ozdobników. Główne wejście znajduje się na pierwszym piętrze - wiodą do niego szerokie kamienne schody. We wnętrzach zachowały się oryginalne roślinne freski oraz stare kominki. Ponadto na terenie majątku znajduje się pałacowy park wraz z rodowym mauzoleum oraz liczne zabudowania folwarczne z początków XIX wieku, m.in. stajnie, powozownie, spichlerze.

Obecnie wszystkie budynki są pięknie odnowione i pełnią funkcje hotelowo-konferencyjne oraz rekreacyjne. Organizuje się tu m.in. szkolenia, spotkania młodzieży, seminaria historyczne oraz warsztaty artystyczne. Mieści się tutaj również restauracja. Po wcześniejszym umówieniu istniej możliwość zwiedzania obiektu z przewodnikiem. Oficjalna strona Fundacji Krzyżowa: www.krzyzowa.org.pl

CIEKAWOSTKA

W 1871 roku Feldmarszałek Helmut Karl von Moltke, przywiózł z wojny z Francją dwie zdobyczne armaty, które dla ozdoby umieszczono przed pałacowym wejściem. W 1945 roku, bezpośrednio przed wkroczeniem na te tereny Armii Czerwonej starano się ukryć te cenne rodzinne pamiątki. W tym celu w przypałacowym parku zbudowano altankę, a w jej dwóch kolumnach zamurowano ustawione pionowo działa. Plan jednak nie powiódł się - podczas walk jeden z pocisków uszkodził kolumnę ujawniając w ten sposób zamaskowane armaty.

Poniżej interesujący film dokumentalny o pałacu w Krzyżowej:





« powrót

Dziękujemy :)
Twój komentarz został dodany.

AKTUALNA POGODA
°C
°C
>> Prognoza 4-dniowa <<
AKTUALNY KOMUNIKAT GOPR

Partnerzy: